زبان نائینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نائینی
زبان بومی درایران
تعداد گویشوران
چندین هزار[۱]  (۲۰۰۰)
گویش‌ها
انارکی
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۳nyq
گلاتولوگnayi1242[۲]

زبان نائینی یکی از زبان‌های ایران مرکزی که در شاخهٔ زبان‌های ایرانی غربی قرار می‌گیرد. گویشوران این زبان ۷٬۰۳۰ نفر و تخمین زده شده‌است که عمدتاً در نائین در استان اصفهان زندگی می‌کنند.[۳][۴]

مقایسه با زبان فارسی[ویرایش]

زبان فارسی زبان نائینی زبان فارسی زبان نائینی
جو یَ آب اُو
مادر مای پدر پِی
شهر شَر زن جن و انجو
دست دس چهره دیم
دماغ لنج پسر پُرَ
دختر دُتو مرغ کرک
مرد میره خروس هیروس
سوسک ممیله قاشق چمچه
مگس مَج جوجه چیری

ادبیات[ویرایش]

ادبیات زبان نایینی، اشعار فولکلور، ضرب‌المثل‌ها و متل‌های عامیانه را شامل می‌شود و در مجموع در طول تاریخ از سطح ادبیات شفاهی فراتر نرفته و مکتوب نشده‌است. اما در سال ۱۳۹۷ محمدعلی عسگری اقدام به چاپ مجموعه‌داستانی به نام «هشوا» به زبان نایینی کرد. او هدف خود از این کار را ثبت زبان نایینی در تاریخ و شناساندن آن به نسل‌های بعدی عنوان کرده‌است.[۵] این کتاب با مشخصات زیر به چاپ رسیده‌است:

  • عسگری، محمدعلی، هُشوا: چند داستان کوتاه و خاطره به زبان نایینی، تهران: لوح زرین، ۱۳۹۷.

نمونه متن[ویرایش]

سِری کوچه حاج مورادُش ایدی. مِری سادَه و بی سِر و صودایی بُوی. تویی یَه کوتاب‌فروشی کارُ شیکه. یَه کولایی کامواییش وِ سرونا و خُی یَه عینک پیاله‌یی و یَه کُت و شلوار یَشمی گو سِری زانوهاش بِریومیه بُوی.هیمّیشه انگاری دارتُ خوی ایکی اِختولاتو شیکَه. نیازعلی سیگه گو وِش رَسا یَه سَلامی بیلِندُ شیکَه. حاج موراد جی گو یَه خوردَه چورتُ پورتُش پارَه گِرتایه بُی جوووش وَدا: «عَیلکم‌السلام مَش‌نیاز». بعد ازُش وَرَسا: «چوطوری عامو؟» نیازعلی جی دِر جوووش شوات: الحمدلله. خودا رو شکر. هونُم گو زندَه هِم». حاج موراد خُوی صودایی بیلِندتر شوات: «هوزارسالَه بی عامو!» نیازعلی جوووش وَدا: «عامو هوزارسالومو وا چوکارکیری. صَی‌سال وِ سُمُ.» و بعد شیوی لِو ایخندا. حاج موراد جی ایخِندا. نیازعلی یَه پاشوش لاریکیشا و اوشوی تا وِ کیَه رَسا.[۶]

منابع[ویرایش]

  1. Ethnologue 18 gives a figure of 7,030. However, this is a guestimate based on 35,000 speakers divided among five recognized languages.
  2. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Nayini". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  3. آشنایی با زبان نائینی Ethnologue
  4. "Glottolog 3.3 - Nayini". glottolog.org. Retrieved 2019-04-01.
  5. عسگری، محمدعلی، هُشوا: چند داستان کوتاه و خاطره به زبان نایینی، تهران: لوح زرین، ۱۳۹۷؛ ص ۱۱-۷.
  6. عسگری، محمدعلی، هُشوا: چند داستان کوتاه و خاطره به زبان نایینی، تهران: لوح زرین، ۱۳۹۷؛ ص ۶۳.