حمله موشکی ایران به نیروهای آمریکایی در عراق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
حمله موشکی ایران به نیروهای آمریکایی در عراق
بخشی از بحران خلیج فارس
Ain al-Assad air base, 8 jan 2020.png
خسارت (حلقه‌زده‌شده‌ها) به حداقل پنج سازه در پایگاه هوایی عین‌الاسد در یک سری از حملات موشکی ایران[۱]
پایگاه هوایی عین الاسد در عراق قرار گرفته‌است
پایگاه هوایی عین الاسد
پایگاه هوایی عین الاسد
موقعیت پایگاه هوایی عین الاسد در عراق
هدف عملیاتحملهٔ نظامی به چندین پایگاه آمریکا در پاسخ به عملیات ترور قاسم سلیمانی
موقعیتپایگاه هوایی عین الاسد، استان انبار، عراق
۳۳°۴۸′ شمالی ۴۲°۲۶′ شرقی / ۳۳٫۸۰۰°شمالی ۴۲٫۴۳۳°شرقی / 33.800; 42.433مختصات: ۳۳°۴۸′ شمالی ۴۲°۲۶′ شرقی / ۳۳٫۸۰۰°شمالی ۴۲٫۴۳۳°شرقی / 33.800; 42.433
برنامه‌ریزی‌شده توسطایران ایران
فرمان‌داده‌شده توسطعلی خامنه‌ای
حسین سلامی
امیرعلی حاجی‌زاده
هدفپایگاه هوایی عین الاسد
پایگاه التاجی
تاریخ۸ ژانویه ۲۰۲۰ (یوتی‌سی ۳:۰۰+)
اجرا شده توسطنیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
تلفات و صدماتیازده مصدوم (گزارش منابع)[۲]

حمله موشکی ایران به نیروهای آمریکایی در عراق با عنوان رسمی عملیات شهید سلیمانی یک عملیات نظامی در ۱۸ دی ۱۳۹۸ بود که طی آن، نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی[۳] با پرتاب شماری موشک‌های بالستیک از کرمانشاه، پایگاه عین‌الاسد در استان الانبار عراق و پایگاهی در اربیل را که محل استقرار نیروهای آمریکایی بودند، هدف قرار داد.[۴] جمهوری اسلامی ایران این حمله موشکی را پاسخ به حمله آمریکا به فرودگاه بغداد دانست که منجر به کشته شدن قاسم سلیمانی و همراهانش شد.[۵][۶] این عملیات در ساعت ۱:۲۰ بامداد یعنی همان ساعت هدف قرار گرفتن خودروی قاسم سلیمانی و چند ساعت قبل از دفن پیکر او انجام شد.[۷]

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی همچنین به جز حمله به پایگاه عین الاسد، از حمله موشکی به یک پایگاه نیروهای آمریکایی در نزدیکی فرودگاه اربیل در منطقه کردستان عراق نیز خبر داد.[۸][۹]

جزئیات حمله

در روز پنج شنبه ۱۹ دی امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران طی نشستی خبری به تشریح جزئیات این حمله پرداخت. وی از پرتاب ۱۳ موشک از طراز قیام و فاتح ۳۱۳ برای انهدام اهداف از پیش تعیین شده به سوی پایگاه عین الاسد خبر داد. همچنین با بیان اینکه امکان هدف قراردادن آسایشگاه و محل استقرار نیروهای آمریکایی نیز برای سپاه پاسداران وجود داشته، اما حاجی زاده هدف این عملیات را نه کشتن افراد بلکه ضربه زدن به ماشین جنگی، مرکز کنترل و فرماندهی، یگان‌های پهپادی بالگردی و مجموعه امکانات خط پروازی آمریکا در این پایگاه بیان کرده‌است.[۱۰][۱۱] حاجی زاده با اشاره به اینکه نیروهای آمریکایی در آماده‌باش کامل قرار داشتند گفت که «تا قبل از انجام عملیات ۱۲ فروند هواپیمای بدون سرنشین و تعدادی هواپیمای باسرنشین از پایگاه عین الاسد مراقبت می‌کردند اما هیچ واکنشی به حمله نشان نداند.[۱۱]» وی همچنین از یک عملیات جنگ الکترونیک پس از اتمام عملیات موشکی خبر داد. به گفته وی پس از انجام عملیات موشکی، نیروهای آمریکایی توسط دوربین‌های ۸ فروند پهپاد ام‌کیو-۹ که بر فراز منطقه بودند، در حال رصد و مخابره لحظه‌ای وقایع پایگاه بودند. اما نیروهای سپاه پاسداران طی یک عملیات جنگ الکترونیک که به فاصله ۱۵ دقیقه پس از عملیات موشکی آغاز شد، همه هواپیماهای بدون سرنشینی را که بر فراز منطقه عین‌الاسد در حال پرواز بودند برای لحظاتی از کنترل نیروهای آمریکایی خارج کرده و راه‌های ارتباطی آن‌ها از جمله ارتباطات تصویری را از بین برده‌اند.[۱۲] وی همچنین اشاره کرد که پس از عملیات حداقل ۹ سورتی پرواز مجروح به کشور اردن و اسرائیل منتقل شده و تعدادی بالگرد شینوک نیز مجروحان را به بیمارستان آمریکا در بغداد منتقل کرده‌اند.[۱۳][۱۰]

حسین سلامی نیز دربارهٔ این عملیات گفت: «برای تلفات انسانی هدف گذاری نکردیم. کشتن سربازان دشمن اهمیتی نداشت اما تجهیزات راهبردی دشمن آنجا وجود داشت که اهداف ما بودند». وی همچنین افزود که در شب عملیات دو موشک در خاک ایران از کار افتاده و سقوط کردند.[۱۴] گزارش های خبرگزاری ها نیز نشان میدهد که دو موشک دیگر در منطقه هیتان در غرب شهر هیت عراق سقوط کردند و منفجر نشدند.[۱۵]

اطلاع پیدا کردن نیروهای مورد هجوم پیش از حمله

مقامات عراق، فنلاند و دانمارک اعلام کردند که از حملهٔ موشکی ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا خبر داشتند. عراق اعلام کرد که ایران، پیش از حملهٔ موشکی خود به پایگاه‌های آمریکایی، به مقامات عراقی اعلام کرده بود که می‌خواهد حمله‌ای در درون خاک این کشور انجام دهد. نظامیان فنلاندی حاضر در عراق نیز اعلام کردند پیش از حملهٔ ایران، هشداری دریافت کرده بودند. بنابر اعلام مقامات این کشور نیروهای فنلاندی حاضر در پایگاه اربیل، قبل از حملات موشکی ایران راهی پناهگاه شده‌اند و آسیبی ندیده‌اند. رئیس ستاد ارتش دانمارک نیز در گفتگویی با شبکه دو تلویزیون این کشور روز جمعه ۱۰ ژانویه اعلام کرد که این کشور شش ساعت قبل از آغاز حمله موشکی ایران علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا در عراق در جریان این حمله قرار گرفته‌است. او همچنین گفت که «من نمی‌خواهم به جزئیات بیشتر در مورد اینکه چگونه به ما هشدار داده شد، بپردازم.»[۱۶][۱۷][۱۸][۱۹]

یکی از فرماندهان نیروهای آمریکایی مستقر در «عین الاسد» در عراق، بنام سرهنگ «تیم گرلند» به خبرگزاری فرانسه گفت نیروهای آمریکایی ساعت‌ها پیش از پرتاب موشک‌ها از این عملیات آگاهی داشتند و در نتیجه کلیه نفراتشان به پناهگاه رفته بودند. وی گفت: «پرتاپ موشک برای نمایش، کاری بی‌سابقه است».[۲۰]

سرهنگ آنتوانت چیس، فرمانده پایگاه عین‌الاسد، ۲٫۵ ساعت قبل از اصابت موشک به پایگاه به نیروهایش در ساعت ۲۳ شب ۱۶ دی دستور داده بود که به پناهگاه بروند.[۲۱] سرهنگ میلز کگینز، یک سخنگوی ائتلاف در عین‌الاسد نیز به خبرنگاران گفت ساعت ۱۱۳۰ شب نسبت به احتمال یک حمله موشکی قریب‌الوقوع آگاه بودیم.[۲۱] همچنین دو نظامی عراقی به خبرگزاری رویترز گفتند که ۸ ساعت قبل از حمله موشکی سپاه پاسداران، سربازان عراقی و آمریکایی مشغول انتقال تسلیحات و نظامیان مستقر در عین‌الاسد به سنگرهای مستحکم و امن بودند.[۲۱]

یک افسر اطلاعات عراقی گفت نیروهای آمریکایی از حمله کاملاً آگاه بودند و زاغه‌ها ساعت‌ها قبل از شلیک موشک تخلیه شده‌بودند.[۲۱] سخنگوی فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق، سرتیپ عبدالکریم خلف طی بیانیه‌ای اعلام کرد ما پیام شفاهی و رسمی از ایران دریافت کرده بودیم و تماس‌های داخلی و خارجی متعددی برای مهار موضوع و عدم ورود به جنگی دوباره انجام گرفت.[۲۲]

ایندیپندنت فارسی طی مقاله‌ای با عنوان «حمله موشکی سپاه با آمریکا هماهنگ شده بود» نوشت شلیک موشک سپاه پاسداران به پایگاه‌هایی در عراق با میانجیگری قطر و عمان با نیروهای آمریکا هماهنگ شده‌بود که هم انتقام ایران را بازتاب دهد و هم خسارتی به نیروهای آمریکایی وارد نشود.[۲۳]

تلفات و صدمات

بر اساس روایت آمریکا و دیگر کشورها

بنابر گزارش پنتاگون، هیچ آمریکایی در این حمله کشته نشده‌است. مقامات امنیتی عراق نیز از عدم تلفات نیروهای عراقی در این حمله خبر داده‌اند.[۲۴] دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در سخنرانی رسمی خود مدعی شد که هیچ‌یک از نیروهای آمریکایی یا عراقی در این حمله آسیبی ندیده‌اند.[۲۵] ترامپ همچنین آسیبهای وارده به تأسیسات و ساختمانها را ناچیز دانست.[۲۶][۲۷] به گزارش رویترز براساس ارزیابی‌های اطلاعاتی، ایران به‌طور عمدی طوری هدف‌گیری کرده بود که نیروهای آمریکایی را مورد اصابت قرار ندهد.[۲۸] نوت گینگریچ رئیس سابق مجلس نمایندگان آمریکا در مصاحبه با فاکس نیوز گفت «به نظر من کاری که انجام دادند به شدت دقیق و برنامه‌ریزی شده‌بود و آنها عمداً از کشتن آمریکایی‌ها خودداری کردند و به نحوی آنها بدون هیچ تلفات انسانی قدرت نمایی کردند»[۲۹] علاوه بر آمریکایی‌ها، دیگر نیروهای حاضر در پایگاه، استرالیا،[۳۰] کانادا،[۳۱] دانمارک،[۳۲] فنلاند،[۳۳] لیتوانی،[۳۳] نروژ،[۳۴] و لهستان[۳۵] هم تأکید کردند که به نیروهای آنان در این حمله هیچگونه آسیبی وارد نشده‌است. محمد بارکیندو، دبیرکل اُپک نیز اعلام کرد به تأسیسات نفتی عراق آسیبی وارد نشده‌است.[۳۶]

چند روز پس از حادثه بسیاری از خبرگزاری های دولتی و مستقل کشورهای مختلف برای تهیه گزارش به داخل این پادگان رفتند و تاکید کردند در این حادثه کسی کشته نشده است.[۳۷][۳۸]

بر اساس گزارش واشینگتن‌پست، یک مقام نظامی که در پایگاه عین‌الاسد حضور داشت گفته‌است که «در نتیجه این حملات موشکی، دست کم دو نظامی آمریکایی از پنجره یک برجک به بیرون پرتاب شده و ده‌ها نفر دیگر نیز از حال رفتند.»[۳۹] چند روز بعد، بر اساس گزارش رویترز، سران ارتش آمریکا یک هفته پس از حمله موشکی ایران، از علائم آسیب مغزی ناشی از انفجار موشک در ۱۱ نفر از نظامیان خود در این پایگاه مطلع شده اند.[۴۰]

بر اساس روایت رسانه های جمهوری اسلامی ایران

در مقابل این گزارش‌ها، خبرگزاری فارس چند ساعت پس از شروع حمله، به نقل از «یک مقام آگاه» در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مدعی شد که «تلفات این حمله، ۸۰ کشته و حدود ۲۰۰ نفر زخمی بوده‌است.»[۴۱] امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که اجرای عملیات را برعهده داشته، با وجود تأیید این شمار تلفات گفت «می‌توانستیم آسایشگاه و محل استقرار نیروها را هدف قرار دهیم، اما به دنبال کشتن افراد نبودیم بلکه در صدد ضربه زدن به ماشین جنگی و مرکز فرماندهی و کنترل آنها بودیم.»[۱۳][۴۲] حاجی زاده گفت «[اگرچه] ما در این عملیات دنبال کشتن کسی نبودیم، [با این حال در طی این عملیات] حتماً ده‌ها نفر کشته و زخمی شده‌اند». وی در رد ادعای خالی بودن پایگاه عین‌الاسد، صحبت از در دست داشتن اسنادی نمود که اثبات می‌کند بعد از عملیات موشکی سپاه حداقل ۹ سورتی پرواز مجروح از این پایگاه به اردن و اسرائیل منتقل شد و تعدادی بالگرد شینوک مجروحان را به بیمارستان آمریکا در بغداد منتقل کردند»[۴۳][۴۴]

صداوسیمای ایران نیز در روز ۱۸ دی ماه تصاویری را تحت عنوان «نخستین تصاویر از داخل پایگاه عین‌الاسد» پخش کرد و گفت: «امروز برای نخستین بار تصاویری از داخل پایگاه عین الاسد منتشر شد که لحظه برخورد موشک‌های ایرانی را نشان می‌دهد و در این تصویر صدای نظامیان آمریکایی نیز شنیده می‌شود.»[۴۵] این تصاویر نشان از وحشت افراد حاضر و انفجارهای بزرگ در محل حادثه بود. اما بررسی کارشناسان نشان داد که این ویدئو پخش شده توسط صدا و سیما ربطی به حمله موشکی ایران نداشته‌است، بلکه ترکیبی از تصاویر حمله یک موشک به شهری در فلسطین در تاریخ ۱۲ نوامبر ۲۰۱۸ و انفجار ایستگاه گازی در چین در ۱۴ اگوست ۲۰۱۵ بوده‌است که در اینترنت موجود هستند.[۴۶] همچنین صدا و سیما و رسانه های درون ایران نیز، با انتشار تصویر سندی مدعی شدند که در آن مسئول آمریکایی تلفات آمریکا از حمله موشکی سپاه به عین‌الاسد را لیست کرده و در اختیار یکی از نمایندگان مجلس آمریکا قرار داده است. در این سند ذکر شده است که در جریان حمله موشکی ایران به پایگاه نظامی الاسد در عراق ۱۳۹ نفر کشته و ۱۴۶ نفر مجروح شده‌اند.[۴۷][۴۸] با بررسی کارشناسان مشخص شد که این سند جعلی است.[۴۹] سپس برخی رسانه های درون ایران نیز مورد تایید نبودن سند را پذیرفتند.[۵۰]

تحلیل نظامی حمله ایران

دیوید اشمرلر کارشناس مؤسسه جیمز مارتین سنتر در مصاحبه با رادیو فردا گفت که موشک‌های ایران دقیق‌تر از آنچه تصور می‌شود بوده‌است.[۵۱]

بنیاد بررسیهای جهانی میدلبری نیز تصاویر ماهواره ای از آشیانه‌های هواپیما که توسط موشک‌های ایران تخریب شده منتشر کرد.[۵۲]

روزنامه وال استریت ژورنال نیز نوشت که حمله ایران به پایگاه‌های آمریکا در عراق در کنار حمله به تأسیسات آرامکو عربستان در سپتامبر قبل با مشارکت ایران، یک زرادخانه موشکی را معرفی کرد که با کمالِ بلوغ، همراه با دقت و دارای قابلیت تهدید و بازدارندگی در برابر دشمنان منطقه ای ایران است.[۵۳]

روزنامه واشینگتن پست با استناد به مقامات عالی‌رتبه دولت آمریکا اعلام کرد که ایران با سنجیدگی و دقت هدف‌گیری کرده‌است تا از خسارت شدید و آغاز جنگ گسترده خودداری شود.[۵۴]

تحلیل سیاسی و امنیتی حمله ایران

فردریک پلیتجن خبرنگار شبکه سی‌ان‌ان در تهران پس از سخنرانی ترامپ پیرامون این حمله گفت: «ایرانی‌ها با این حمله موشکی نشان دادند که توان پاسخ دادن به آمریکا را دارند… ایرانی‌ها همچنین نشان دادند که تسلیحات بسیار پیشرفته‌ای ساخته‌اند که می‌توانند با آن اهدافی در خارج از کشور را هدف قرار دهند.»[۵۵] سخنرانی ترامپ پس از حمله موشکی ایران که ایران را به همکاری در مقابله با داعش فراخوانده بود، از سوی رسانه‌های داخلی ایران عقب‌نشینی و ضعف وی از تهدید نظامی ایران تحلیل شد.[۵۶]

برخی نیز این پاسخ جمهوری اسلامی را با توجه به اینکه از قبل به نیروهای خارجی اطلاع داده شده، صرفاً یک حرکت نمایشی همراه با بزرگنمایی و دروغ های بسیار برای راضی کردن افرادی می‌دانند که به آنها وعده انتقام سخت داده بودند.[۵۷]

تسلیحات بکار رفته

تصویر موشک فاتح

ایران در حمله به این پایگاه از موشک‌های ایرانی فاتح و قیام استفاه کرد. موشک قیام به کلاهک بارانی و سامانه مختل کننده رادار مجهز بود که برای اولین بار از هر ۲ این مولفه‌ها در حمله استفاه می‌شد و بابت همین به‌نظر مشرق پدافند پایگاه آمریکا موفق به رهگیری آنان نشد.[۵۸]

واکنش‌ها

سخنرانی رسمی ترامپ در واکنش به حمله ایران به پایگاه هوایی عین الاسد، ۱۸ دی ۱۳۹۸
  •  اتحادیه اروپا: جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با ادعای اینکه انتقام موشکی ایران نمونه‌ای از تنش‌زایی است، گفت تندتر کردن مارپیچ خشونت به نفع هیچ‌کسی نیست.[۵۹]
  •  ایران
    • سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران با اشاره به حملات موشکی بامداد به پایگاه‌های آمریکا در عراق گفتند: «بحث انتقام بحث دیگری است؛ حالا دیشب یک سیلی به اینها زده شد. این مسئلهٔ دیگری است. آنچه که برای مقابله مهم است، کارهای نظامی به این شکل، برای آن قضیه کفایت نمی‌کند. آنچه مهم است، این است که باید حضور فساد برانگیز آمریکا در این منطقه منتهی و تمام شود.»[۶۰][۶۱]
    • حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران در جلسه هیئت دولت خطاب به آمریکا تصریح کرد: «دست سلیمانی را از بدن قطع کردید پایتان از منطقه قطع خواهد شد.»[۶۲]
    • سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد در صورت پاسخگویی آمریکا، هر کشوری را که مبدأ حمله به ایران باشد، مورد حمله قرار خواهد داد.[۶۳]
    • محمدجواد ظریف در توییتی نوشت: «ایران منطبق با بند ۵۱ منشور ملل متحد، اقدامات متناسبی در دفاع از خود انجام داد و پایگاهی که از آن حمله علیه مقام‌های ارشد ما انجام شده بود را هدف قرار داد. ما به دنبال تشدید تنش یا جنگ نیستیم، اما از خودمان در برابر هر تهاجمی دفاع می‌کنیم.»[۶۴]
    • عباس نیل‌فروش معاون عملیات سپاه در این باره گفت که موشک‌های شلیک شده «دقیقاً به اهداف مورد نظر اصابت کرده» و آمریکا قادر به انحراف یا انهدام هیچ‌کدام از آنها نشده‌است.[۶۵][۶۶]

شبکه المنار نیز گزارش داد که سامانه‌های دفاع هوایی آمریکا نتوانسته هیچ‌یک از موشک‌های شلیک شده از سمت ایران را رهگیری یا ساقط کند.[۶۷]

  •  ایالات متحده آمریکا
    • دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در توییتی با نوشتن «همه‌چیز خوب است!»، گفت که ارزیابی خسارات در دست انجام است و اعلام کرد که در صبح روز چهارشنبه، بیانیه‌ای منتشر خواهد کرد.[۶۸][۶۹] روز بعد ترامپ در سخنرانی رسمی مدعی شد که به هیچ‌یک از نیروهای آمریکایی یا عراقی مستقر در دو پایگاه آسیبی نرسیده‌است. او همچنین مردم و رهبران ایران را به صلح دعوت کرد و گفت: «آمریکا آماده است تا صلح را در آغوش بگیرد.»[۷۰]
    • نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا در توئیتر نوشت: «بعد از حمله به نیروهای آمریکا در عراق، به دقت وضعیت را رصد می‌کنم. باید از ایمنی سربازانمان و از جمله پایان دادن به اقدامات تحریک‌آمیز غیرضروری از سوی ایران اطمینان حاصل کنیم و بخواهیم که ایران، خشونت را متوقف کند. آمریکا و دنیا تاب جنگ ندارند.»[۷۱]
    • پنتاگون، با صدور بیانیه ای گفت که «ایران با شلیک بیش از ۱۲ موشک بالستیک دو پایگاه هوایی عین الاسد و اربیل در عراق که نیروهایی آمریکا در آن مستقر هستند، هدف حمله قرار داده‌است. در حال ارزیابی اولین خسارت‌ها هستیم.[۷۲]»
    • اداره هوانوردی فدرال آمریکا با صدور اطلاعیه‌ای از خطوط هوایی این کشور خواست از پرواز در آسمان ایران، عراق، خلیج فارس و دریای عمان خودداری کنند.[۷۳]
    • رایان مک کارتی معتقد است این اقدام، توانایی ایران برای هدف قرار دادن و کشتن آمریکایی‌ها را تقویت کرده است. مک‌کارتی تاکید می کند ایرانی ها دشمن بسیار قابلی هستند. آنها توانمندی‌هایی دارند که می‌توانند به ما حمله کرده و آمریکایی‌ها را بکشند.[۷۴][۷۵]
  • عراق عراق:
    • برهم صالح، رئیس‌جمهور عراق طی بیانیه‌ای اعلام کرد که حملات ایران به مواضع نظامی در خاک عراق را محکوم می‌کنیم. این حملات به منزله نقض حاکمیت عراق بوده و تبدیل کشورمان به میدان جنگی برای دو طرف درگیر را نمی‌پذیریم. وی در این بیانیه همچنین تصریح کرد: حضور نیروهای ائتلاف بین‌المللی ضد داعش به رهبری آمریکا در عراق یک مسئله داخلی است و به دولت و پارلمان این کشور مربوط می‌شود.[۷۶]
    • محمد الحلبوسی، رئیس پارلمان عراق نیز با انتشار بیانیه‌ای حملات ایران را محکوم کرده و دولت این کشور را به حفاظت از حاکمیت عراق و دور نگه داشتن آن از درگیری‌ها فراخواند.[۷۶]
    • مسرور بارزانی، نخست‌وزیر منطقه کردستان عراق گفت که دولت منطقه کردستان عراق با همه طرف‌ها برای ایجاد آرامش و بازگشت ثبات به منطقه ارتباط خواهد داشت.[۵۹]
  •  بریتانیا: بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلستان ضمن محکوم کردن انتقام موشکی ایران از آمریکا، عملیات ایران را «بی‌پروا و خطرناک» توصیف کرده و از ایران خواست فوراً اوضاع را آرام کند.[۵۹]
  • عمانعمان: یوسف بن علوی، وزیر خارجه عمان تأکید کرد در شرایط کنونی فرصتی برای میانجی‌گری بین تهران و واشینگتن وجود ندارد.[۵۹]
  •  آلمان: هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان با محکوم کردن انتقام موشکی ایران از نیروهای آمریکایی در عراق، گفت: «از ایران می‌خواهیم که از گام‌های بعدی که منجر به تنش‌زایی بیشتر می‌شود، اجتناب کند».[۵۹]
  •  اسرائیل: بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل با اعلام حمایت خود از واشینگتن بعد از انتقام موشکی ایران از نیروهای آمریکایی در عراق، گفت: «اسرائیل کاملاً در کنار آمریکا ایستاده‌است. آمریکا هیچ دوستی بهتر از اسرائیل ندارد و اسرائیل هم دوستی بهتر از آمریکا ندارد».[۵۹]

سازمان‌ها و گروه‌ها

  • آروا دامون نخستین خبرنگاری است که پس از این حمله از پایگاه دیدن کرده‌است. وی با نشان دادن ویرانی‌ها در نقطه برخورد موشک‌ها می‌گوید که تنها دلیلی که باعث شده به کسی آسیب نرسیده باشد، اطلاع نیروهای پایگاه چند ساعت قبل از حمله بوده‌است.[۳۷]

پی‌آمدها

  • چند ساعت پس از حمله موشکی سپاه به عین الاسد، پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین متعلق به هواپیمایی بین‌المللی اوکراین از مبدأ تهران به مقصد کی‌یف بود که هدف شلیک پدافند هوایی سپاه پاسداران قرار گرفته و سقوط کرد.[۷۷][۷۸][۷۹] این هواپیما در تاریخ ۱۸ دی ۱۳۹۸ (۸ ژانویه ۲۰۲۰) ساعت ۶:۱۹ صبح اندکی پس از برخاستن از فرودگاه امام خمینی مورد اصابت سامانه موشکی تور قرار گرفت و کمی بعد در حوالی پرند سقوط کرد. همه ۱۷۶ سرنشین این پرواز جان باختند.[۸۰][۸۱][۷۸]
  • به دنبال وضعیت ایجاد شده در این عملیات نظامی، صنعت توریست ایران دچار بحرانی جدی شد، بطوریکه بر اساس آمارها ۷۰ درصد تورهای آسیایی و ۱۰۰ درصد تورهای اروپایی که قصد سفر به ایران را داشتند، سفر خود را لغو کرده‌اند.[۸۲][۸۳]
  • ترافیک هوایی ایران به شدت دچار افت شد و بسیاری از ایرلاین‌ها یا پرواز به مقصد ایران را لغو کردند، یا مرزهای هوایی ایران را دور زدند. این امر کاهش درآمد ایران از محل گذر هواپیماهای عبوری شد.[۸۴]
  • فدراسیون فوتبال آسیا اعلام کرد که بازی‌های باشگاه‌های ایرانی در لیگ قهرمانان آسیا به دلیل آنچه ناامنی کشور خوانده شده، باید در زمین بی‌طرف و کشور ثالث برگزار شود.[۸۵]

جستارهای وابسته

منابع

  1. «انتشار تصاویر ماهواره‌ای از حمله موشکی موفقیت‌آمیز سپاه به پایگاه عین‌الاسد». ایسنا. ۱۹ دی ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۲۰.
  2. «Iran attacks Iraqi bases housing US troops in retaliation for Soleimani's death». cnn.com. ژانویه ۸, ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ژانویه ۸, ۲۰۲۰.
  3. «فرمانده هوافضای سپاه پاسداران جزئیات حمله موشکی به «عین‌الاسد» را تشریح می‌کند- اخبار سیاسی - اخبار تسنیم - Tasnim». خبرگزاری تسنیم - Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۹.
  4. «حمله موشکی ایران؛ چه پایگاه‌هایی هدف قرار گرفتند و چه تعداد موشک شلیک شد؟» (به انگلیسی). ۲۰۲۰-۰۱-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۹.
  5. 1104 (۲۰۲۰-۰۱-۰۷). «آغاز انتقام سخت با شلیک ده‌ها موشک به پایگاه آمریکایی عین‌الاسد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۷.
  6. «سپاه از حمله سنگین موشکی به پایگاه هوایی آمریکا در عراق خبر داد». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۰-۰۱-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۷.
  7. Rubin, Alissa J.; Fassihi, Farnaz; Schmitt, Eric; Yee, Vivian (2020-01-07). "Iran Fires on U.S. Forces at 2 Bases in Iraq, Calling It 'Fierce Revenge'". ISSN 0362-4331. Retrieved 2020-01-08.
  8. «پایگاه آمریکا در نزدیکی فرودگاه اربیل هم هدف قرار گرفت /شلیک موشک‌های سپاه به عین‌الاسد به مدت طولانی کماکان ادامه دارد». خبرآنلاین. ۲۰۲۰-۰۱-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۸.
  9. «خبرگزاری فارس - پایگاه آمریکا در نزدیکی فرودگاه اربیل هم هدف قرار گرفت». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۰-۰۱-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۸.
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «حمله سایبری سپاه به آمریکا همزمان با موشکباران عین الاسد/ ده‌ها نیروی آمریکایی کشته و زخمی شده‌اند». ایکنا. ۱۹ دی ۱۳۹۸.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «سردار حاجی‌زاده: مرکز فرماندهی آمریکا در عین‌الاسد منهدم شد/ آمریکا درصورت جواب‌دادن ۵هزار کشته می‌داد/ حمله سایبری به‌موازات حمله موشکی». خبرگزاری تسنیم. ۱۹ دی ۱۳۹۸.
  12. «جزئیات عملیات مهم سپاه که اسمی از آن به میان نیامد/ حمله سایبری به پهپادهای آمریکایی بلافاصله پس از عملیات موشکی انتقام سخت». خبر آنلاین. ۱۹ دی ۱۳۹۸.
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ «سردار حاجی‌زاده: درپی ضربه به ماشین جنگی آمریکا بودیم، نه کشتن افراد». ایرنا. ۱۹ دی ۱۳۹۸.
  14. «فرمانده سپاه دربارهٔ هواپیمای مسافربری: اگر نمی‌گفتیم، هیچ‌کس نمی‌فهمید» (به انگلیسی). ۲۰۲۰-۰۱-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۳.
  15. «حمله موشکی ایران؛ چه پایگاه‌هایی هدف قرار گرفتند و چه تعداد موشک شلیک شد؟» (به انگلیسی). ۲۰۲۰-۰۱-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.
  16. «واکنش‌ها به حمله موشکی ایران به پایگاه‌های آمریکا در عراق». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۸ دی ۱۳۹۸.
  17. www.asriran.com https://www.asriran.com/fa/news/707825/فنلاند-مدعی-شد-از-حمله-موشکی-ایران-به-پایگاه-آمریکایی-مطلع-بودیم. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۳. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  18. «دانمارک شش ساعت قبل از حمله موشکی ایران به پایگاه آمریکایی در عراق در جریان حمله قرار گرفته‌است». ار. اف. ای - RFI. ۲۰۲۰-۰۱-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۵.
  19. «مقامات عراق و فنلاند از حملهٔ موشکی ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا خبر داشتند». euronews. ۲۰۲۰-۰۱-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۳.
  20. «یک فرماندهٔ پایگاه «عین الأسد» نمایشی بودن پرتاب موشک از سوی ایران را تأیید کرد». آر اف ای فارسی. ۲۴ دی ۱۳۹۸.
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ ۲۱٫۲ ۲۱٫۳ ««اطلاع قبلی آمریکا» از حمله موشکی سپاه پاسداران به پایگاه عین‌الاسد». euronews. ۲۴ دی ۱۳۹۸.
  22. «عراق: از پاسخ موشکی ایران به آمریکا اطلاع داشتیم». مشرق. ۱۸ دی ۱۳۹۸.
  23. «حمله موشکی سپاه با آمریکا هماهنگ شده بود». ایندیپندنت فارسی. ۱۸ دی ۱۳۹۸.
  24. CNN, By Veronica Rocha (2020-01-07). "Iran attacks bases housing US troops: Live updates". CNN. Retrieved 2020-01-08.
  25. «ترامپ: در حمله ایران، هیچ آمریکایی صدمه ندیده و پایگاه ما با آسیب حداقلی مواجه شده / آمریکا آماده‌است تا صلح را در آغوش بگیرد / با تهران بر سر موضوعات مشترک مثل داعش می‌توانیم کار کنیم». دریافت‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۲۰.
  26. "Trump: New sanctions on Iran but U.S. "ready to embrace peace"". www.cbsnews.com.
  27. "Live updates: Trump says Iranian strike caused no American or Iraqi deaths; new sanctions on Iran will be imposed". The Washington Post.
  28. Iran believed to have deliberately missed U.S. forces in Iraq strikes: sources
  29. › trump-iran-attack-newt-gingrich-regime-change «Gingrich: Iran has been 'at war' with America for 40» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). foxnews.
  30. "No Australian troops, staff hurt in Iran missile attacks on US airbases in Iraq". SBS News. Retrieved 8 January 2020.
  31. Stephenson, Mercedes; Armstrong, James (8 January 2020). "Canadian military personnel in Iraq safe after base targeted in Iran missile strikes". Global News. Retrieved 9 January 2020.
  32. Prakash, Thomas; Olsen, Theis Lange (8 January 2020). "Militærbase med danske soldater ramt af iranske missiler—meldes i god behold" [Military base with Danish soldiers hit by Iranian missiles—declared safe and sound]. DR (به دانمارکی). Retrieved 8 January 2020.
  33. ۳۳٫۰ ۳۳٫۱ Chappell, Bill (8 January 2020). "What We Know: Iran's Missile Strike Against The U.S. In Iraq". NPR. Retrieved 9 January 2020.
  34. "Iran launches missiles into US air bases in Iraq: US official". ABC News. Retrieved 7 January 2020.
  35. Charlish, Alan. "No Polish troops in Iraq hurt in Iranian missile attacks: minister".
  36. "Iran fires missiles at US targets in Iraq: All the latest updates". aljazeera.
  37. ۳۷٫۰ ۳۷٫۱ «See the destruction at Iraqi air base targeted by Iran». سی ان ان.
  38. «گزارش بی‌بی‌سی فارسی از اردوگاه عین الاسد؛ 'معجزه شد کسی کشته نشد'» (به انگلیسی). ۲۰۲۰-۰۱-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.
  39. www.asriran.com https://www.asriran.com/fa/news/708869/واشنگتن‌پست-چند-نظامی-آمریکایی-در-حمله-به-عین‌الأسد-آسیب-دیده‌اند. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۵. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  40. «Eleven U.S. troops injured in Jan. 8 Iran missile attack in Iraq». رویترز.
  41. «خبرگزاری فارس - هلاکت ۸۰ تروریست در حمله موشکی به عین‌الاسد/ ۱۰۴ موضع حساس آمریکا در صورت خطای بعدی منهدم می‌شود». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۰-۰۱-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۸.
  42. «حاجی زاده: آمریکا حماقت می‌کرد ۵ هزار کشته روی دستش می‌گذاشتیم». خبرآنلاین. ۲۰۲۰-۰۱-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۹.
  43. «سردار حاجی زاده: می‌گویند که پایگاه را تخلیه کرده‌بودند، اما پس از عملیات سپاه، حداقل ۹ سورتی پرواز سی ۱۳۰ برای انتقال مجروحانشان به اردن و مناطق اشغالی انجام شد». روزنامه دنیای اقتصاد. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۰.
  44. «سردار حاجی‌زاده: مرکز فرماندهی آمریکا در عین‌الاسد منهدم شد/ آمریکا درصورت جواب‌دادن 5هزار کشته می‌داد/ حمله سایبری به‌موازات حمله موشکی- اخبار سیاسی - اخبار تسنیم - Tasnim». خبرگزاری تسنیم - Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۰.
  45. www.mizanonline.com https://www.mizanonline.com/fa/news/584895/فیلمی-جدید-از-لحظه-انفجار-و-اصابت-موشک‌های-سپاه-به-پایگاه-آمریکایی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۷. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  46. «تصاویر جعلی صداو سیما با عنوان اولین فیلم از داخل پایگاه عین الاسد». IranWire | خانه. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۷.
  47. «آمریکا در حمله موشکی سپاه به عین‌الاسد چقدر تلفات داد؟». اعتمادآنلاین. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.
  48. «گزارش رسانه عراقی از هلاکت ۱۳۹ نظامی آمریکایی در عین‌الاسد». مشرق نیوز. ۲۰۲۰-۰۱-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.
  49. «نامه جعلی تلفات نیروهای آمریکایی در حمله ایران به پایگاه نظامی الاسد». factnameh.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.
  50. «موسسه مصاف - جدیدترین خبر از تلفات حمله موشکی سپاه به تروریست های آمریکایی». masaf.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۹.
  51. «Iran's Missile Strike 'More Accurate Than Expected' Says Analyst». ژانویه ۸, ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ژانویه ۸, ۲۰۲۰.
  52. «Satellite Photos Allegedly Show Damage on US Iraqi Airbase from Iranian Missiles». ژانویه ۸, ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ژانویه ۸, ۲۰۲۰.
  53. «Iran Showcases Advanced Air-Strike Capabilities in Missile Barrage». ژانویه ۸, ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ژانویه ۸, ۲۰۲۰.
  54. «آیا هدف ایران به حداقل رساندن خسارات حمله موشکی خود به پایگاه آمریکا بود؟ آیا هدف ایران به حداقل رساندن خسارات حمله موشکی خود به پایگاه آمریکا بود؟». اسپوتینگ. ژانویه ۸, ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ژانویه ۸, ۲۰۲۰.
  55. «واکنش سی‌ان‌ان به سخنان ترامپ: ایران نشان داد توان پاسخ به آمریکا را دارد». انتخاب. ژانویه ۸, ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ژانویه ۸, ۲۰۲۰.
  56. «پاسخ ملایم رئیس‌جمهور آمریکا در واکنش به حمله موشکی ایران؛ ترامپ پس از چند روز رجزخوانی عقب‌نشینی کرد / آماده صلح و توافق امن با ایران هستیم / تهدید به تحریم دوباره نشان دهنده شکست آمریکا در تقابل نظامی با ایران است». تابناک. ژانویه ۸, ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ژانویه ۸, ۲۰۲۰. کاراکتر line feed character در |عنوان= در موقعیت 59 (کمک)
  57. «مجید محمدی | برندگان و بازندگان تنش‌های دی ۹۸ میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۰-۰۱-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۷.
  58. «چرا آمریکا نتوانست موشک‌های ایران را ساقط کند؟». https://www.mashreghnews.ir/news/1029217/چرا-آمریکا-نتوانست-موشک-های-ایران-را-ساقط-کند. پیوند خارجی در |ناشر= وجود دارد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
  59. ۵۹٫۰ ۵۹٫۱ ۵۹٫۲ ۵۹٫۳ ۵۹٫۴ ۵۹٫۵ «لحظه به لحظه». فارس.
  60. «فیلم رسمی سخنان رهبر ایران در رابطه با پاسخ موشکی به پایگاه عین الاسد». فارس‌نیوز.
  61. «متن سخنان رهبر ایران: به روح سردار سلیمانی تعظیم می‌کنم/ دیشب یک سیلی زده شد، انتقام بحث دیگری است/ حضور آمریکا باید تمام شود». فارس‌نیوز.
  62. «رئیس‌جمهور خطاب به آمریکا: دست سلیمانی را از بدن قطع کردید؛ پایتان از منطقه قطع خواهد شد + فیلم». تابناک.
  63. «اولین واکنش رسمی عراق به پاسخ تلافی‌جویانه ایران به ترور قاسم سلیمانی». فارس.
  64. «توویت ظریف». دریافت‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۲۰.
  65. «اختصاصی/ معاون عملیات سپاه: موشک‌های ما دقیقاً به اهداف اصابت کرد/ مشغول بررسی نقش صهیونیست‌ها در ترور سردار سلیمانی هستیم». خبرگزاری تسنیم. ۱۸ دی ۱۳۹۸.
  66. «موشک‌های ما دقیقاً به اهداف اصابت کرد/ مشغول بررسی نقش صهیونیست‌ها در ترور سردار سلیمانی هستیم». قدس آنلاین. ۱۸ دی ۱۳۹۸.
  67. «ناتوانی سامانه‌های دفاع هوایی آمریکا در رویارویی با موشک‌های سپاه». ایسنا. ۱۸ دی ۱۳۹۸.
  68. Perraudin (now), Frances; Lyons, Kate; Singh, Maanvi; Greve (earlier), Joan E.; Safi, Michael; Safi, Michael; Safi, Michael (2020-01-08). "Iran launches missile attack at US forces in Iraq at al-Asad and Erbil – live updates". ISSN 0261-3077. Retrieved 2020-01-08.
  69. Trump, Donald J. (7 January 2020). "All is well! Missiles launched from Iran at two military bases located in Iraq. Assessment of casualties & damages taking place now. So far, so good! We have the most powerful and well equipped military anywhere in the world, by far! I will be making a statement tomorrow morning". @realDonaldTrump. Retrieved 2020-01-08.
  70. «ترامپ: در حمله ایران، هیچ آمریکایی صدمه ندیده و پایگاه ما با آسیب حداقلی مواجه شده / آمریکا آماده است تا صلح را در آغوش بگیرد / با تهران بر سر موضوعات مشترک مثل داعش می‌توانیم کار کنیم». دریافت‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۲۰.
  71. «لحظه به لحظه». فارس.
  72. «پنتاگون: ایران دو پایگاه اربیل و عین الاسد در عراق را هدف قرار داد». خبرگزاری آناتولی. ۸ ژانویه ۲۰۲۰.
  73. «اعلام ممنوعیت پرواز هواپیماهای مسافربری آمریکایی در حریم هوایی منطقه». ایرنا. ۲۰۲۰-۰۱-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۸.
  74. "US Army Secretary calls Iran a 'very capable enemy'". iranpress.com.
  75. "Pentagon considering reinforcing missile defenses after Iranian strikes". المانیتور.
  76. ۷۶٫۰ ۷۶٫۱ www.asriran.com https://www.asriran.com/fa/news/707923/رئیس‌جمهور-عراق-حملات-ایران-به-پایگاه‌های-آمریکا-در-عراق-را-محکوم-کرد. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۶. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  77. «خبرگزاری فارس - اطلاعیه مهم ستادکل نیروهای مسلح/ سقوط هواپیمای مسافربری ناشی از خطای انسانی سیستم پدافندی بود». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۰-۰۱-۱۱. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۱.
  78. ۷۸٫۰ ۷۸٫۱ «ایران: هواپیمای اوکراینی در پی خطای انسانی هدف قرار گرفته‌است». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰۲۰-۰۱-۱۱. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۱.
  79. «اشتباه پدافند سپاه موجب سقوط هواپیمای اوکراینی شد». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۱-۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۱.
  80. "Boeing 737 Carrying 180 People Crashes in Iran, State Media Says". بلومبرگ. 2020-01-08. Archived from the original on 8 January 2020. Retrieved 2020-01-10.
  81. «اغلب مسافران بوئینگ 737 تهران-کیف ایرانی بودند». خبرگزاری فارس. ۱۳۹۸-۱۰-۱۸. دریافت‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۰.
  82. «لغو تورهای اروپایی به ایران/باید چاره‌اندیشی کرد». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۱-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۷.
  83. «خداحافظی توریست‌ها با ایران». سایت خبری تحلیلی کسب و کار. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۷.
  84. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «هواپیماهای خارجی از آسمان ایران دوری می‌کنند، گردشگران از خود ایران | DW | 13.01.2020». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۷.
  85. www.varzesh3.com https://www.varzesh3.com/news/1662527/بازی-های-لیگ-قهرمانان-آسیا-در-زمین-بی-طرف. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۷. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)