انیماترونیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

انیماترونیک (به انگلیسی: Animatronics)، دانش و فناوری ساخت مدل‌های متحرک موجودات و اشیاء، به شکل طبیعی یا فانتزی آن‌ها است. انیماترونیک فصل مشترک دانش مهندسی و هنر بوده و از ترکیب حیوانات انیماترونیک" یا "جانوران انیماترونیک" می‌باشد.

اگرچه در مباحث مهندسی و حوزه‌های فناوری، عبارت‌ها و اصطلاحاتی نظیر «ربات‌های اندروید» (که به مدل‌های رباتی انسان اطلاق می‌گردد) یا ربات‌های بایومورفیک (که به ربات‌های الهام گرفته از حشرات و جانوران یا شباهت داده شده به آن‌ها گفته می‌شود) رایج است، ولی به نظر می‌رسد این نوع از فعالیت‌ها می‌توانند زیر چتر جامع انیماترونیک قرار گرفته و حتی زیر شاخه آن محسوب شوند.

ساختار یک سیستم انیماترونیکی، بیشتر شبیه به پیکربندی بدن انسان و جانوران است و در مجموع از سه بخش تشکیل می‌گردد:

  1. بخش مواد و حرکت (که به نوعی مکانیک سیستم محسوب می‌شود و به مواد به کار رفته در ساخت اجزای داخلی و خارجی و همچنین انواع محرکه‌ها، روش‌های انتقال قدرت، تبدیل حرکت‌ها و مکانیزم‌های مکانیکی، اختصاص دارد)
  2. بخش حس و تشخیص (این بخش که حسگری نیز نامیده می‌شود، مربوط به استفاده از انواع حسگرهای مکانیکی و الکترونیکی در یک محصول انیماترونیک است)
  3. بخش کنترل و هدایت (این بخش که به نوعی مغز سیستم محسوب می‌شود و وظیفهٔ دریافت اطلاعات از بخش حسگری، پردازش اطلاعات و ارسال فرمان به بخش مکانیک را برعهده دارد)

انیماترونیک یک فعالیت میان رشته‌ای است و یک محصول انیماترونیک، حداقل از ۱۰ رشته صنعتی و هنری شامل مهندسیهای مکانیک، الکترونیک، کامپیوتر، کنترل، شیمی، و نیز هنرهای طراحی، مجسمه‌سازی، نقاشی، خیاطی و صداگذاری (دوبله) تشکیل می‌شود.

محصولات انیماترونیک عمدتاً در صنعت سینمای حرفه‌ای (جلوه‌های ویژه)، مراکز تفریحی و گردشگری، پارک‌های موضوعی (نظیر پارک‌های ژوراسیک یا باغ وحش‌های رباتیک)، موزه‌های علوم و حیات وحش، آموزش پزشکی و دندان پزشکی و تبلیغات تجاری استفاده می‌شود.

واژه‌شناسی[ویرایش]

واژة انیماترونیکس (Animatronics) یا به عبارتی انیماترونیک، ترکیبی از دو کلمه انیمیشن (Animation) و الکترونیک (Electronic) بوده و از اجتماع بخشی از حروف این دو کلمه یعنی Anima وtronic شکل گرفته‌است. لغت انیماترونیک برگرفته از عبارت " audio-animatronics " است که دراوایل دهه ۱۹۶۰ برای تشریح و توصیف مدل‌های حرکتی مستقر در پارک "دیزنی لند Disneyland" که توسط شرکت والت دیزنی ایجاد شده بود، استفاده می‌شد.

سابقه صنعت انیماترونیک در ایران[ویرایش]

فیل‌های انیماترونیک ساخت شرکت تحقیقاتی کبریا-این محصول به عنوان نخستین محصول انیماترونیک کشور در سال ۱۳۸۲ توسط فاطمه نظری خمارکی، پژوهشگر شرکت تحقیقاتی کبریا، طراحی و ساخته شد.

تحقیقاتی کبریا، نخستین شرکت ایرانی می‌باشد که با انجام تحقیقات گسترده و طراحی و ساخت انواع محصولات انیماترونیک به صورت صنعتی و نیز تألیف و انتشار کتاب در این زمینه که نخستین اثر به زبان فارسی در این حوزه می‌باشد، فناوری انیماترونیک را بومی کرده و صنعت انیماترونیک را در ایران بنیانگذاری نموده‌است.

منابع[ویرایش]